26 फेब्रुवारी 'विरामचिन्हे दिवस' म्हणून साजरा करावा

सादर नमस्कार 

26 फेब्रुवारी 2026 रोजी, थॉमस कँडी यांचे 150 वे स्मृती वर्ष सुरू होत आहे. एकोणिसाव्या शतकाच्या मध्यातील चार पाच दशके त्यांचे मराठी भाषेतील योगदान विशेषण महत्त्वाचे आहे. शिवाय, मराठी लेखनात विरामचिन्हांचा समावेश करण्याच्या संदर्भात त्यांना आद्य प्रवर्तक मानले जाते. हे लक्षात घेऊन, या वर्षी आणि यापुढे दरवर्षी 26 फेब्रुवारी हा दिवस 'विरामचिन्हे दिवस' म्हणून मराठी भाषकांनी साजरा करावा, असे आवाहन करीत आहोत. 27 फेब्रुवारी हा 'मराठी भाषा दिवस' म्हणून आपण गेली अनेक वर्षे साजरा करतोच आहोत, त्याला जोडून येणारा 26 फेब्रुवारी हा 'विरामचिन्हे दिवस' म्हणून साजरा होणे औचित्यपूर्ण होईल. मराठी भाषेच्या विकासाच्या संदर्भात सकारात्मक हस्तक्षेप ठरेल. 

त्याची पार्श्वभूमी स्पष्ट व्हावी म्हणून, साधना साप्ताहिकाच्या 14 फेब्रुवारी 2026 च्या अंकात 16 पानांचा एक विभाग केला आहे. या अंकात संपादकीय लेख आहे, थॉमस कँडी यांनी 1850 मध्ये प्रकाशित केलेली "विरामचिन्हांची परिभाषा" ही छोटी पुस्तिका पुनर्मुद्रित केली आहे आणि कँडी यांचा कालखंड व कर्तृत्व सांगणारा प्रदीप कर्णिक यांचा दीर्घ लेख आहे. शिवाय, कँडी यांचे मराठी भाषेसाठी योगदान या विषयावर आयोजित केलेल्या व्याख्यानाचे निवेदन/निमंत्रणही आहे. 

वरील 16 पानांचा विभाग नजरेखालून घातला तर विरामचिन्हे दिवस साजरा करण्याच्या संदर्भात आपले मत अनुकूल होईल असा विश्वास आहे. साहजिकच, आपण ज्या संस्थेचे प्रतिनिधित्व करता, तिच्या मार्फत तो दिवस साजरा करण्यासाठी शक्य ते कार्यक्रम उपक्रम राबवावेत अशी विनंती आहे. विरामचिन्हे दिवसाच्या संदर्भात आपण जो काही विचार कराल किंवा कार्यक्रम उपक्रम कराल, त्याची योग्य प्रसिद्धी आपल्याशी निगडीत नियतकालिकातून,मुख्य प्रवाहातील माध्यमातून आणि सोशल मिडियामधून असे शक्य असेल तिथून जरूर करावी अशीही विनंती आहे. कारण, त्यातून अनेकांना विरामचिन्हे दिवस साजरा करण्यासाठी प्रेरणा मिळेल, प्रोत्साहन मिळेल. धन्यवाद ! 

आपला नम्र, 
विनोद शिरसाठ
संपादक, साधना (साप्ताहिक व प्रकाशन)