डिजिटल अर्काईव्ह (2009-2020)

आरस्पानी माणुसकीचे प्रतिबिंब असलेल्या विद्या बाळ यांची स्मृती जागवत असताना मला तमाम पुरोगामी चळवळींच्या कार्यकर्त्यांना तसेच हितचिंतकांना आवाहन करावेसे वाटते की, त्यांनी अशा चळवळीत स्त्रियांचा सहभाग वाढेल असे प्रयत्न करावेत.

आरस्पानी माणूसकीचे प्रतिबिंब

स्त्री-पुरुष समानतेच्या पुरस्कर्त्या विद्या बाळ यांचे अलीकडेच निधन झाले. एकूणच पुरोगामी चळवळींची व्यापकता आणि परिणामकारकता वाढीला लागण्यासाठीचे त्यांचे चिंतन ऐकल्यानंतर आम्ही उभयतांनी त्यांच्यासोबत केलेल्या संवादाची एक आठवण सांगणे मला अगत्याचे वाटते.

डॉ.नरेंद्र दाभोलकर यांची हत्या झाल्यानंतर बहुधा पुण्याच्या साने गुरुजी स्मारकातला दुसरा स्मृतीदिन. पत्नी, अलका आणि मी त्या वेळी हजर होतो. पहिल्या सत्रात मान्यवरांची भाषणे झाली, त्यात एक मान्यवर होत्या विद्या बाळ. त्यांनी डॉक्टरांच्या धडाडीच्या कार्यशैलीवर आणि त्यांनी स्थापलेल्या ‘महाराष्ट्र अंधश्रद्धा निर्मूलन समिती’च्या वाटचालीवर मोजक्या शब्दांत भाष्य केले. पुढे मात्र त्या स्त्री-मुक्ती आणि अंधश्रद्धा निर्मूलनाच्या लढाईतील स्त्रियांच्या अपुऱ्या योगदानाबद्दल विस्ताराने बोलल्या. त्या म्हणाल्या की, ‘महिलांच्या वाढत्या सहभागाने समाजातील इतर महिला पुरोगामी चळवळीत सामील होण्यास उद्युक्त होतात. यामुळे पुरोगामी चळवळी फोफावण्यास मदत होते.’ पुढे पुरुषांच्या तुलनेत स्त्रियांच्या अपुऱ्या उपस्थितीबाबत नाराजी व्यक्त करत त्यांनी पुरुषवर्गाला आवाहन केले की, ‘त्यांनी घरी गेल्यावर आज इथे जे काही घडले आहे त्याची सांद्यत माहिती घरातील स्त्रीवर्गाला द्यावी- जेणेकरून त्यांची या कार्याबाबत रुची वाढेल,’ त्याचबरोबर त्यांच्या मनात सन्मानाची भावना निर्माण होईल! शक्य असेल तेथे घरातील स्त्रियांनाही आपल्याबरोबर अशा समारंभात घेऊन यावे, त्यांच्या या आवाहनाने आम्ही दोघेही मनोमन सुखावलो!

सत्र संपल्यावर आम्ही दोघेही स्टेजपाशी जाऊन त्यांना भेटलो आणि वरील मूलगामी विचार व्यक्त केल्याबद्दल त्यांचे आभार मानले. आम्हा दोघांच्या उपस्थितीने त्यांच्या चेहऱ्यावर उमटलेला आनंद दिसला. ‘मिळून साऱ्याजणी’चा ताजा अंक आम्हास भेट देऊन अंनिसची चळवळ अधिक बळकट होण्यासाठीचा हा विचार पुढे न्या असे त्यांनी आवर्जून सांगितले!

आरस्पानी माणुसकीचे प्रतिबिंब असलेल्या विद्या बाळ यांची स्मृती जागवत असताना मला तमाम पुरोगामी चळवळींच्या कार्यकर्त्यांना तसेच हितचिंतकांना आवाहन करावेसे वाटते की, त्यांनी अशा चळवळीत स्त्रियांचा सहभाग वाढेल असे प्रयत्न करावेत.

गोविंद काजरोळकर, पुणे 38

 

कसलाच डामडौल त्यांनी मिरवला नाही

साधनामध्ये भाई उद्धवराव पाटील या आमच्या नेत्याबद्दल विशाल गवळी यांचा लेख वाचला. एक उस्मानाबादकर म्हणून मी आभारी आहे. भार्इंच्या व्यक्तिमत्त्वाचा एका लेखात आढावा घेता येणे अवघड आहे, पण गवळींचा प्रयत्न स्तुत्य आहे. भार्इंची भाषा वेगवेगळ्या ठिकाणी वेगवेगळी असायची, याचा अनुभव मी घेतला आहे. त्यांची राहणी अतिशय साधी. आमदार, खासदार असतानाही कसलाच डामडौल त्यांनी मिरविला नाही. कुठेही त्यांची सहज भेट होत असे. आजच्या राजकीय नेत्यांच्या तुलनेत ते लक्षणीय होते.

देवीदास वडगांवकर, उस्मानाबाद

 

चार वर्षांपासून पाठलाग

सुरेश द्वादशीवार यांचे एकाकीपणावरील लेख वाचतो. तेव्हा तंत्रज्ञानाच्या क्रांतीतून वाऱ्याचे वेगाने बदलनारे वास्तव जग याची तुलना सुरू झाली. अमुक बदलाचा स्वीकार केला नाही तर नोकरीचे मार्केट आपल्याला बाहेर फेकत असते. हे मार्केटबाहेर फेकले जाणे एकाकीपणाची सुरुवात आहे काय? वेगाने होणारे बदल एककीपणाची कारणे आहेत काय? सर्व जण जवळ असतानादेखील माणसाला एकटेपणा का वाटतो? एकाकीपणा का येतो? हातातून काही सुटत चालल्याचे खेळ मनात का सुरू होतात? मी चार वर्षांपासून या प्रश्नाचा पाठलाग करतोय. एककीपणवर मात करता आलेली नाही.

मिलिंद कीर्ती

Tags: मिलिंद कीर्ती देवीदास वडगांवकर गोविंद काजरोळकर वाचक पत्रे प्रतिक्रिया प्रतिसाद pratisad feedback vachak patre readers letters weeklysadhana Sadhanasaptahik Sadhana विकलीसाधना साधना साधनासाप्ताहिक

वाचक

साधना साप्ताहिकाचे वाचक 


प्रतिक्रिया द्या


अर्काईव्ह

सर्व पहा

लोकप्रिय लेख

सर्व पहा

जाहिरात